Sự sụp đổ vào phút chót của đêm nhạc “Về đây bốn cánh chim trời” dự kiến sẽ diễn ra vào tối ngày 28/12/2025 tại Hà Nội đã mở ra một cuộc tranh luận về sự lạm quyền, và ranh giới giữa tranh chấp dân sự và tội phạm hình sự tại Việt Nam.
Chỉ chưa đầy 48 giờ sau khi bà Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Công ty Ngọc Việt Education, xuất hiện trên sân khấu để cúi đầu xin lỗi và thông báo hủy show vì lý do “bất khả kháng”.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã lập tức tiến hành các thủ tục bắt giữ và khởi tố bà Hà với cáo buộc lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Động thái trấn áp “thần tốc” này của Công an Hà nội, đã vấp phải sự phản ứng ngược từ dư luận và dấy lên lo ngại nghiêm trọng về việc cơ quan Công An lạm quyền và đi ngược lại chủ trương lớn của Đảng CSVN thể hiện trong Nghị quyết 68.
Theo các chuyên gia pháp lý cho rằng, việc bắt giữ bà Hà quá nhanh chóng khi quan hệ dân sự – kinh tế chưa được giải quyết thấu đáo. Đây là một biểu hiện điển hình của tư duy “hình sự hóa” các quan hệ kinh tế liên quan đến lĩnh vực dân sự.
Điều này đi ngược lại hoàn toàn tinh thần của Nghị quyết 68 của Chính phủ về việc bảo vệ doanh nhân. Trong khi, các chỉ đạo của Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu “không hình sự hóa các quan hệ kinh tế, dân sự”.
Theo báo Dân Việt, Thượng tá, Tiến sĩ tội phạm học Đào Trung Hiếu, một chuyên gia uy tín trong ngành Công an, đã viện dẫn Nghị quyết 68 để cảnh báo Công an Hà nội về sự nguy hiểm khi đồng nhất thất bại trong kinh doanh với ý chí phạm tội.
Theo ông Hiếu, bản chất pháp lý của vụ việc cần được đánh giá một cách khách quan, cần tách bạch giữa hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản và sự gian dối nhằm trì hoãn, kéo dài thời gian để cứu vãn hợp đồng. Các tình tiết giảm nhẹ của bà Nguyễn Thị Thu Hà là rất rõ ràng và cần được cân nhắc hết sức thận trọng.
Hơn nữa, bà Hà đã không bỏ trốn, không cắt đứt liên lạc, thậm chí dũng cảm đứng ra trước hàng ngàn người để công khai xin lỗi và cam kết khắc phục hậu quả. Hành động này cho thấy bà Hà đang nỗ lực đối mặt với trách nhiệm dân sự của mình chứ không phải là một tội phạm lừa đảo.
Cho dù, việc Giám đốc Công ty Ngọc Việt Education Nguyễn Thị Thu Hà, vẫn tiếp tục bán vé khi chưa đủ năng lực tài chính có thể là một hành vi sai trái và có dấu hiệu gian dối trong kinh doanh.
Nhưng theo Thượng tá Đào Trung Hiếu, nếu mục đích của sự gian dối đó là để xoay xở dòng tiền nhằm cứu vãn chương trình chứ không phải để bỏ túi riêng, thì đó là vấn đề cần được xử lý trong khuôn khổ của Luật dân sự và kinh tế.
Việc Công an Hà Nội vội vã áp dụng biện pháp ngăn chặn ở mức cao nhất là bắt giam đã tước đi cơ hội khắc phục hậu quả của doanh nghiệp và đẩy một tranh chấp hợp đồng thuần túy vào vòng tố tụng hình sự.
Giới chuyên gia pháp lý cho rằng, hành động quá vội vã của Công an Hà Nội với mục đích thị uy đang tạo ra một tiền lệ nguy hiểm đối với cộng đồng doanh nhân Việt Nam.
Nếu chỉ cần một sự cố vỡ nợ hay một hợp đồng bất thành là bị bắt, thì tinh thần dám làm, dám chịu trách nhiệm mà Đảng và Nhà nước Việt nam đang kêu gọi sẽ bị triệt tiêu hoàn toàn.
Sự vội vã của Công an Hà nội trong vụ án này, khi bỏ qua các nguyên tắc “suy đoán vô tội”, hay ưu tiên giải quyết tranh chấp bằng thương lượng dân sự. Đã vô tình biến lực lương Công an trở thành phương tiện bảo kê và đòi nợ thay không khác gì xã hội đen.
Vụ án “Về đây bốn cánh chim trời”, vì thế là phép thử cho thấy Nghị quyết 68 của Đảng CSVN vẫn thua tư duy “công an trị” dưới thời của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Trà My – Thoibao.de
