Thời gian gần đây, xuất hiện thông tin cho rằng Bộ Công an đang tiến hành lấy ý kiến đối với một dự thảo nghị quyết liên quan đến việc phân loại, đánh giá công dân theo một số tiêu chí nhất định. Điều đáng chú ý là quá trình tham vấn này được cho là diễn ra khá lặng lẽ, ít được truyền thông rộng rãi, khiến nhiều người chỉ biết đến khi thông tin lan truyền trên mạng xã hội. Chính sự “im ắng” ấy đã làm dấy lên không ít nghi vấn về phạm vi, mục đích và cách thức triển khai của đề xuất.
Theo những gì được chia sẻ không chính thức, việc “xếp hạng” được kỳ vọng nhằm phục vụ công tác quản lý, tối ưu hóa dịch vụ công và phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn. Tuy nhiên, trong bối cảnh dữ liệu cá nhân ngày càng bị thu thập ở quy mô lớn, nhiều ý kiến lo ngại rằng các tiêu chí đánh giá nếu thiếu minh bạch có thể dẫn tới nguy cơ phân biệt đối xử hoặc tạo ra các rào cản vô hình trong đời sống xã hội. Câu chuyện không chỉ nằm ở kỹ thuật quản lý, mà còn chạm tới quyền riêng tư và ranh giới giữa quản trị nhà nước với quyền công dân.
Việc tham vấn chính sách, nếu được thực hiện công khai, có thể giúp giảm bớt hoài nghi và tạo sự đồng thuận xã hội. Ngược lại, khi thông tin bị cảm nhận là “âm thầm”, tâm lý lo ngại dễ lan rộng, kéo theo những diễn giải cực đoan. Câu hỏi đặt ra là: liệu cơ chế lấy ý kiến có đủ minh bạch để người dân hiểu rõ mình đang được đánh giá theo những tiêu chí nào, và quyền lợi – nghĩa vụ của họ sẽ thay đổi ra sao nếu nghị quyết này được thông qua?
