Nếu trước đây định danh điện tử chủ yếu gắn với con người, tổ chức hay những thực thể cụ thể, thì nay một khái niệm mới đang được đưa lên bàn nghị sự: “sự kiện, giao dịch, hành vi” trên nền tảng số. Theo Dự thảo Luật Định danh và Xác thực Điện tử đang được Bộ Công an lấy ý kiến từ ngày 13/7 đến 2/8/2026, nhóm “sự kiện, giao dịch, hành vi” trên không gian mạng được đề xuất trở thành một trong những đối tượng định danh điện tử.
Nghe qua có vẻ rất hiện đại. Kỷ nguyên số mà! Dữ liệu phải được quản lý, giao dịch phải được xác thực, hệ thống phải thông minh. Nhưng rồi một câu hỏi cũng hiện ra, lạnh lùng như chính những dòng mã máy tính: Nếu “hành vi” cũng có thể được định danh, vậy ranh giới của việc định danh sẽ nằm ở đâu? Một chuyên gia luật được Luật Khoa dẫn lời cho rằng đây là một quy định mới, thể hiện tham vọng xây dựng nền tảng quản trị số toàn diện. Nhưng tham vọng càng lớn thì câu hỏi về quyền riêng tư, quyền tự do cá nhân và cơ chế giám sát quyền lực càng không thể nhỏ.
Quản trị số có thể giúp xã hội vận hành hiệu quả hơn. Nhưng nếu thiếu những hàng rào pháp lý đủ chặt, công nghệ cũng có thể biến thành một chiếc kính phóng đại khổng lồ, nơi mọi hoạt động đều để lại dấu vết. Và câu hỏi đáng suy nghĩ nhất có lẽ là: Chúng ta đang xây dựng một xã hội số tiện lợi hơn, hay đang tiến gần tới một xã hội nơi mọi “hành vi” đều có thể bị gọi tên?
https://www.facebook.com/share/p/18YxLxdu8T/
