Một báo cáo của Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Hoa Kỳ (ODNI) năm 2025 đã đặt vấn đề về tham nhũng và sự thiếu minh bạch tài sản trong hệ thống lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc. Báo cáo nhận định tham nhũng có tính hệ thống, gắn với quyền lực tập trung, thiếu cơ chế giám sát độc lập và mức độ minh bạch hạn chế. Nói nôm na, khi quyền lực càng lớn mà ánh sáng kiểm tra càng yếu, thì câu hỏi “tiền ở đâu ra?” sớm muộn cũng sẽ xuất hiện.
Điều đáng chú ý là ODNI cũng nhấn mạnh những thông tin về tài sản của gia đình các lãnh đạo cấp cao phần lớn dựa trên nghiên cứu nguồn mở và chưa đủ để kết luận cá nhân lãnh đạo trực tiếp sở hữu hay phạm pháp. Nhưng chính sự thiếu minh bạch mới là điều khiến dư luận đặt câu hỏi. Một hệ thống càng kín, càng khó kiểm chứng, thì càng dễ xuất hiện những nghi ngờ. Chống tham nhũng vì thế có thể vừa là cuộc chiến làm trong sạch bộ máy, vừa là công cụ củng cố quyền lực chính trị – một nghịch lý không dễ bỏ qua.
Và rồi câu hỏi khó tránh khỏi lại quay về Việt Nam: nếu những vấn đề mà Hoa Kỳ chỉ ra ở Trung Quốc có thể được xem là bài học về quyền lực và tham nhũng, vậy Việt Nam có cơ chế nào để người dân biết tài sản của quan chức được hình thành ra sao? Chống tham nhũng không thể chỉ dựa vào những chiến dịch mạnh tay sau khi sai phạm xảy ra. Muốn dân tin, phải có minh bạch trước khi có nghi ngờ. Bởi nếu tài sản quan chức là chuyện “bí mật quốc gia”, còn người dân thì phải công khai từng đồng thu nhập, chẳng phải cán cân minh bạch đang hơi… nghiêng một cách đáng suy nghĩ hay sao?







