Tại Diễn đàn Hương Sơn Bắc Kinh ngày 16/9, Đại tướng Phan Văn Giang đưa ra một thông điệp không vòng vo: “Không bình đẳng thì dễ cường quyền. Không tôn trọng chủ quyền thì dễ xâm lấn, xâm lược”. Ông nhấn mạnh các quốc gia, bất kể lớn hay nhỏ, cần tôn trọng độc lập và lợi ích chính đáng của nhau, không nên tìm kiếm an ninh cho mình bằng cách gây bất ổn cho nước khác. Trong một diễn đàn tổ chức ngay tại Bắc Kinh, những câu chữ ấy rõ ràng mang sức nặng riêng.
Đáng chú ý hơn, thông điệp về nguyên tắc lại xuất hiện đúng lúc tranh cãi ở Biển Đông tiếp tục nóng lên. Việt Nam khẳng định các hoạt động của nước ngoài tại Hoàng Sa, nếu không được Việt Nam cho phép, là “phi pháp và vô giá trị”. Phía Trung Quốc đáp lại rằng việc xây dựng các công trình cần thiết trên lãnh thổ mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền là vấn đề thuộc chủ quyền quốc gia và Việt Nam không có quyền phán xét. Hình ảnh vệ tinh được truyền thông quốc tế dẫn lại cũng cho thấy các công trình mới tại Bãi Ba Ba gần Đá Hải Sâm.
Vậy câu hỏi nằm ở đâu? Có lẽ chính ở khoảng cách giữa lời nói và thực tế. Một bên nhấn mạnh bình đẳng, chủ quyền và luật pháp quốc tế; bên kia khẳng định quyền chủ quyền đối với khu vực tranh chấp. Việt Nam đồng thời tái khẳng định giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình, dựa trên luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982. Trên mặt bàn ngoại giao, mỗi câu nói đều được cân từng chữ. Nhưng ngoài thực địa, từng công trình, từng động thái lại có thể làm thay đổi hiện trạng. Vì thế, câu “không bình đẳng thì dễ cường quyền” không chỉ là một câu phát biểu tại diễn đàn—nó đặt ra câu hỏi lớn hơn: ai sẽ quyết định luật chơi khi những tuyên bố chủ quyền vẫn chưa tìm được tiếng nói chung?
https://www.facebook.com/share/p/1EumoAvec2/
