Nhìn từ xa, một tàu cá vẫn chỉ là một tàu cá: ra khơi, thả lưới, tìm cá rồi trở về. Nhưng trên Biển Đông, câu chuyện đôi khi không đơn giản như chiếc lưới trên boong. Nhiều nghiên cứu quốc tế đã ghi nhận Trung Quốc có chính sách hỗ trợ đáng kể cho một bộ phận đội tàu hoạt động tại các vùng biển tranh chấp, từ trợ cấp nhiên liệu, đóng và nâng cấp tàu đến đào tạo và hỗ trợ cho lực lượng dân quân biển. Một số tàu còn được xác định có liên hệ với hệ thống dân quân biển của Trung Quốc.
Điều đó khiến câu hỏi “có được nhà nước hậu thuẫn không?” trở nên khá thú vị, nhưng cũng cần nói cho đúng: không thể cứ thấy tàu cá Trung Quốc xuất hiện ngoài khơi Việt Nam là lập tức kết luận chiếc tàu đó thuộc dân quân biển hoặc đang thực hiện nhiệm vụ nhà nước. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng động cơ kinh tế của ngư dân vẫn tồn tại, trong khi mức độ liên hệ với nhà nước khác nhau tùy đội tàu và khu vực. Nói cách khác, không phải cứ có lưới là có “quân lệnh” đi kèm.
Tuy vậy, đây chính là điểm khiến vấn đề trở nên đáng chú ý. Trung Quốc đã xây dựng một hệ thống trong đó một số tàu cá có thể nhận hỗ trợ và tham gia các hoạt động gắn với việc thúc đẩy yêu sách trên biển. Năm 2025, phân tích ảnh vệ tinh của AMTI còn ghi nhận lực lượng dân quân biển Trung Quốc triển khai với số lượng cao kỷ lục tại nhiều khu vực ở Biển Đông. Việt Nam vì thế tiếp tục yêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982. Còn chuyện mỗi chiếc tàu đang “đi câu” hay “đi làm việc khác”, muốn kết luận thì vẫn phải có bằng chứng cụ thể — biển đã nhiều sóng, báo chí càng không nên thêm sóng bằng suy đoán.
https://www.facebook.com/share/v/19TTh6oXz9/
