Chưa đầy một năm sau khi ông Tô Lâm tái đắc cử Tổng Bí thư, Việt Nam đang chứng kiến làn sóng phát triển hạ tầng và đô thị với quy mô lớn, biến nhiều khu vực thành những đại công trường. Những dự án quy mô lớn gắn với các doanh nghiệp như Vingroup và Sun Group tiếp tục thu hút sự chú ý, đặc biệt khi vấn đề phân bổ đất đai và lợi ích kinh tế được đặt ra. Trên bản vẽ quy hoạch, những đô thị hiện đại có thể mọc lên đầy hứa hẹn, nhưng ngoài đời thực, câu chuyện không chỉ nằm ở những tòa nhà cao tầng hay các tuyến đường mới.
Tại Hà Nội và Bắc Ninh, những hộ dân chịu ảnh hưởng bởi các dự án thu hồi đất phải đối mặt với nỗi lo về nhà cửa, sinh kế và tương lai. Với họ, khái niệm hiện đại hóa không đơn thuần là những con số tăng trưởng hay hình ảnh đô thị hào nhoáng, mà còn là câu hỏi về mức bồi thường, khả năng tái định cư và cơ hội ổn định cuộc sống. Nếu lợi ích từ phát triển tập trung vào các doanh nghiệp lớn và những nhóm có lợi thế, còn chi phí xã hội chủ yếu đổ lên vai người dân, thì lời hứa thịnh vượng cho tất cả sẽ khó tránh khỏi những hoài nghi.
Bài học từ Iran cũng gợi ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: liệu tăng trưởng có thể bền vững nếu thành quả chỉ đến với một bộ phận dân cư? So sánh giữa hai quốc gia cần được cân nhắc trên cơ sở khác biệt về thể chế, kinh tế và lịch sử, thay vì vội vàng kết luận. Tuy nhiên, một điều khó có thể né tránh là hiện đại hóa không chỉ được đo bằng tốc độ xây dựng, mà còn bằng cách thành quả được phân chia và quyền lợi của người dân được bảo vệ. Nếu đại công trường ngày càng rộng lớn, câu hỏi về người thực sự hưởng lợi cũng cần được đặt ra tương xứng.
https://www.facebook.com/share/v/1DvGACWgqZ/
