Khi những biến động địa chính trị tại Trung Đông leo thang, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng qua eo biển Hormuz, nền kinh tế toàn cầu lập tức cảm nhận những dư chấn.
Vietnam Airlines dự kiến tạm dừng một số đường bay từ ngày 1/4 trong bối cảnh nguồn cung nhiên liệu Jet A-1 hạn chế, giá nhiên liệu tăng cao do ảnh hưởng từ cuộc chiến ở Iran.
Không chỉ một số đường bay nội địa dự kiến bị tạm dừng, nhiều hãng cũng bắt đầu tăng phụ thu nhiên liệu, khiến giá vé quốc tế tiếp tục chịu áp lực đi lên.
Với Việt Nam, một nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu nhiên liệu, tác động này đã nhanh chóng phản ánh rõ nét qua giá xăng dầu, chi phí sản xuất và tâm lý thị trường.
Câu hỏi đặt ra lúc này không còn là kinh tế Việt nam tăng trưởng nhanh hay chậm, mà là liệu mục tiêu tăng trưởng GDP với 2 con số có còn khả thi trong bối cảnh đầy bất định như hiện nay hay không.
Theo giới quan sát quốc tế, những tín hiệu từ thị trường tài chính cho thấy mức độ nhạy cảm của nền kinh tế Việt nam nói riêng và các quốc gia khác trên toàn cầu trước các cú sốc bên ngoài.
Đặc biệt, phiên giao dịch được gọi là ngày “thứ Hai đen tối” với việc chỉ số VN-Index giảm hơn 115 điểm và hàng trăm mã cổ phiếu giảm sàn đã cho thấy điều đó.
Biểu hiện kể trên không chỉ phản ánh yếu tố tâm lý, mà còn cho thấy sự lo ngại của các nhà đầu tư trước nguy cơ chi phí đầu vào của nền kinh tế bất ngờ tăng vọt.
Khi giá năng lượng leo thang, các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu như: vận tải, hàng không, hay sản xuất công nghiệp lập tức chịu những áp lực vô cùng lớn.
Đặc biệt ngành hàng không dễ tổn thương khi chi phí nhiên liệu chiếm tới gần 40% tổng chi phí vận hành, nhất là khi khoảng 70% nhiên liệu cho máy bay ở Việt nam vẫn phải nhập khẩu.
Việc các nguồn cung chính như Trung Quốc và Thái Lan đã ưu tiên thị trường nội địa và trì hoãn giao hàng đã khiến Việt Nam càng khó khăn hơn về vấn đề năng lượng.
Khả năng thiếu hụt nhiên liệu máy bay không chỉ là vấn đề của riêng ngành Hàng không, mà còn là dấu hiệu cho thấy những điểm yếu của cấu trúc trong hệ thống quản lý của nền kinh tế Việt nam.
Khoảng cách giữa các báo cáo lạc quan của Chính phủ trước đó và diễn biến thực tế đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Trong khi Chính phủ vừa đưa ra con số tăng trưởng hơn 8,2%, nhưng Ngân hàng Thế giới lại đánh giá chỉ khoảng 6% một con số thấp hơn đáng kể.
Theo giới chuyên gia kinh tế vĩ mô, sự chênh lệch này không chỉ là vấn đề phương pháp tính toán mà còn phản ánh cách nhìn nhận về các vấn đề rủi ro của nhà nước Việt nam.
Đây là điểm đặc biệt đáng lo ngại đối với Việt Nam, khi tăng trưởng kinh tế phụ thuộc lớn vào vấn đề xuất khẩu. Những yếu tố này hiện đang chịu áp lực từ nhiều phía, khi rủi ro địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Một lần nữa cuộc khủng hoảng ở Iran lại bộc lộ tâm lý cố hữu “dục tốc, bất đạt” của Ban lãnh đạo Ba Đình. Họ thiếu tầm nhìn dài hạn nhưng luôn muốn gây sốc cho dư luận “tự sướng”.
Khi cơn bão giá dầu toàn cầu vẫn đang hình thành, nền kinh tế Việt Nam đứng trước một phép thử lớn về khả năng chống chịu và điều chỉnh chiến lược. Trong bối cảnh đó, mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số trở nên ngày càng thách thức.
Một nền kinh tế muốn duy trì tốc độ tăng trưởng cao cần có nền tảng ổn định về năng lượng, chuỗi cung ứng và niềm tin thị trường.
Liệu lãnh đạo Việt Nam nên tiếp tục theo đuổi những mục tiêu cao để giữ đà phát triển, hay cần phải điều chỉnh kỳ vọng GDP 2 con số để ưu tiên ổn định và an toàn kinh tế trong một thế giới ngày càng bất định?
Trà My – Thoibao.de
