Báo cáo mới nhất từ Ngân hàng Thế giới (World Bank) công bố hôm 15/05/2026 vừa đưa ra dự báo tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam sẽ chậm lại chỉ ở mức 6,8% trong năm 2026.
Cho dù tổ chức này vẫn đánh giá triển vọng tổng thể của nền kinh tế Đông Nam Á vẫn giữ được sự ổn định, đồng thời World Bank cũng phát đi cảnh báo rằng các rủi ro trong ngắn hạn ở Việt nam đang có xu hướng gia tăng.
Điểm cốt lõi đáng quan tâm là con số 6,8% này thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng tăng trưởng từ 10% trở lên mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng ban lãnh đạo Việt Nam liên tục nhấn mạnh và coi đó là một chỉ dấu để khẳng định đất nước có sự thay đổi mạnh mẽ.
Sự lệch pha giữa dự báo của World Bank cũng như các định chế tài chính quốc tế khác và các mục tiêu mang tính ý chí chính trị tại Hà Nội đã phơi bày khoảng cách lớn giữa khát vọng bứt phá và những giới hạn mang tính cấu trúc của nền kinh tế Việt Nam.
Điều đáng chú ý là cách hệ thống chính trị Việt Nam thiết lập các mục tiêu kinh tế vĩ mô trên tinh thần bằng mọi giá. Sự kiện này cho thấy một cơ chế vận hành mang tính duy ý chí không hề thay đổi, khi các quyết sách lớn thường được thúc đẩy bởi ý chí chính trị, đôi khi vượt lên trên khả năng thực tế.
Theo giới chuyên gia, việc đặt ra chỉ tiêu tăng trưởng trên 2 con số là điều cần thiết nhằm tạo ra động lực mạnh mẽ, buộc toàn bộ bộ máy phải chuyển động nhằm thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao.
Tuy nhiên, theo giới phân tích đặt câu hỏi về việc liệu việc duy trì các chỉ tiêu quá xa rời thực tế liệu có đẩy áp lực chạy theo thành tích, để từ đó dẫn đến nguy cơ bất ổn kinh tế vĩ mô và bóp méo các số liệu thống kê hay không?
Đối chiếu giữa chính sách và thực tế, mức tăng trưởng 6,8% mà Ngân hàng Thế giới đưa ra thực chất đã là một mức trần đã rất cao trong bối cảnh địa chính trị quốc tế đang chịu ảnh hưởng từ bất ổn ở Trung Đông.
Việc ông Tô Lâm đặt ra một mục tiêu tham vọng mà không đi kèm với những cải cách thể chế mang tính sâu rộng và thực chất, sẽ khiến bộ máy mất phương hướng trong khi các dự báo quốc tế đã kéo thực tế về đúng quỹ đạo của chính nó.
Vấn đề không chỉ là một dự báo tăng trưởng bị hạ thấp, mà là thông điệp mang tính cảnh báo về các rủi ro đang gia tăng đối với mô hình phát triển “bằng mọi giá” của ông Tô Lâm và Ban lãnh đạo Ba Đình.
Tiếp theo đây, là sự dịch chuyển trọng tâm từ tốc độ tăng trưởng thuần túy sang chất lượng và tính bền vững. Khi đó kinh tế Việt Nam sẽ co cụm, và việc siết chặt các quy định lại làm chậm thêm các động lực phát triển năng động của khu vực tư nhân.
Tác động dài hạn của việc vỡ mộng chỉ tiêu tăng trưởng hai con số như vừa kể sẽ gửi tới các nhà đầu tư quốc tế về tầm nhìn của Ban lãnh đạo Việt nam. Đây là điều mà giới chuyên gia đều nhìn thấy nhưng không dám lên tiếng vì rất có thể bị quy kết cố ý cản trở quyết tâm của ban lãnh đạo.
Khi các dự báo từ các tổ chức như World Bank chỉ ra rằng nền kinh tế Việt nam không thể vận hành theo mệnh lệnh chính trị, buộc hệ thống sẽ phải cách thể chế mạnh mẽ hơn để khơi thông các nguồn lực đang bị đóng băng.
Câu hỏi đặt ra không chỉ là làm thế nào để đạt được con số tăng trưởng 10%, mà là ban lãnh đạo Việt Nam sẽ chấp nhận thực tế 6,8% để thiết kế một chính sách bền vững, hay sẽ tiếp tục theo đuổi những mục tiêu duy ý chí?
Những bước đi tiếp theo của ông Tô Lâm trong việc tái cấu trúc bộ máy theo hướng tinh gọn và giảm bớt các rào cản thể chế, mới là chìa khóa thực chất để thu hẹp khoảng cách giữa khát vọng chính trị và thực tại kinh tế vĩ mô ở Việt nam hiện nay.
Trà My – Thoibao.de
=======
