Ngày 23/7/2026, truyền thông nhà nước đưa tin, trong ngày làm việc thứ 4 của Hội nghị Trung ương lần thứ 3 – Khóa 14, một quyết định mang tính bước ngoặt đã được đưa ra thảo luận. Đó là, chủ trương “đổi tên Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương trở lại thành Ban Tuyên giáo Trung ương”.
Quyết định này không đơn thuần là sự thay đổi về mặt danh xưng, mà gắn liền với một cuộc sắp xếp lại cấu trúc bộ máy khi chức năng tham mưu về công tác dân vận sẽ được chuyển giao hoàn toàn sang Mặt trận Tổ quốc.
Theo giới quan sát, chỉ mới cách đây hơn một năm, vào đầu tháng 2/2025, là thời điểm bắt đầu các bước đi chiến lược của Tổng Bí thư Tô Lâm, 2 cơ quan này từng được hợp nhất thành một khối chung nhằm tinh gọn bộ máy.
Sự đảo chiều này ngay lập tức đặt ra câu hỏi: liệu đây có phải là một bước lùi chiến lược hay là cách để người đứng đầu Đảng nhượng bộ, chiều lòng phe bảo thủ trước những áp lực dồn dập từ các “sự cố” chính trị trong thời gian gần đây.
Để trả lời câu hỏi này, cần nhìn nhận rõ bản chất của cái gọi là “khắc nhập, khắc xuất” diễn ra trong hệ thống tổ chức bộ máy của nhà nước Việt Nam nói chung và bộ máy Đảng nói riêng thời gian qua.
Theo đó, giai đoạn đầu, mô hình sáp nhập được đẩy mạnh như một giải pháp đột phá nhằm tập trung quyền lực và tối ưu hóa khâu điều hành. Tuy nhiên, thực tiễn vận hành đã bộc lộ những bất cập không thể chối cãi.
Cụ thể, khi việc gộp chung một cơ quan mang tính định hướng tư tưởng chuyên sâu như Ban Tuyên giáo với một lĩnh vực có tính “tương tác” xã hội rộng lớn như Ban Dân vận đã tạo ra những xung đột bất cập về chức năng.
Nhiều ý kiến đã đặt vấn đề nghi vấn liệu việc trả lại tên cũ có phải là phản ứng tình thế trước áp lực khủng hoảng từ vụ án cuốn sách “Chuyện với Thanh”, đã và đang tạo ra làn sóng công kích mạnh mẽ từ lực lượng dư luận viên của phe bảo thủ hay không.
Thêm vào đó, số phận chính trị của Đại tướng Trịnh Văn Quyết, người đang giữ chức Trưởng ban Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương – là một tướng lĩnh Quân đội, cũng là tâm điểm đồn đoán của sự tách ra này.
Tuy nhiên, theo giới phân tích quốc tế nhận xét, sự điều chỉnh này không xuất phát từ một bê bối đơn lẻ từ lực lượng Dư Luận viên, mà còn nằm trong lộ trình cải cách hệ thống nhằm tháo gỡ sự chồng chéo chức năng của các ban ngành.
Một khả năng cao, Đại tướng Trịnh Văn Quyết vẫn tiếp tục giữ vững cương vị, trực tiếp điều hành khối Tuyên giáo, để chứng minh rằng đây là sự điều chỉnh về mặt thể chế chứ không phải là một cuộc thanh trừng nhân sự do áp lực của đám đông.
Dù vậy, việc đặt câu hỏi về sự nhượng bộ phe bảo thủ của người đứng đầu của Đảng CSVN là hoàn toàn có cơ sở khi đặt quyết định này lên bàn cân của bàn cờ chính trị thượng tầng trong lúc này.
Cộng với các tin đồn xung quanh việc ông Nguyễn Thế Kỷ cùng các lực lượng bảo thủ ý thức hệ vẫn đang duy trì ảnh hưởng sâu rộng trong Đảng. Điều đó, càng thể hiện cho thấy, và việc phân định mảng Dân vận ra khỏi Tuyên giáo có thể xem là một sự điều chỉnh cần thiết.
Tuy nhiên, cũng có các ý kiến cho rằng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không hẳn đang nhượng bộ một cách yếu thế, mà đang thực hiện một chiến lược tối ưu hóa thực quyền của ông trong giai đoạn phức tạp này.
Việc đưa mảng Dân vận về khối đoàn thể quần chúng là một bước đi thực tế hơn để khối Tuyên giáo tập trung toàn lực vào nhiệm vụ kiểm soát thông tin và định hướng tư tưởng, là những yếu tố sống còn trong bối cảnh cải cách đang được đẩy mạnh.
Hiện tượng “khắc nhập, khắc xuất” này vì thế chưa chắc là sự thừa nhận thất bại của ông Tô Lâm, mà là quá trình thử nghiệm, và tự điều chỉnh quyền lực để tìm ra điểm cân bằng tối ưu giữa cải cách và áp lực ý thức hệ.
Trà My – Thoibao.de
