Những cuộc xuống đường của người Việt tại Pháp đang đặt ra một câu hỏi khó né tránh: khi một nhà lãnh đạo xuất hiện trên đất nước dân chủ và đối diện với tiếng phản đối từ chính cộng đồng người Việt, đó có đơn thuần là một cuộc biểu tình chính trị? Những người tham gia nói họ không chống quan hệ Việt–Pháp, cũng không chống người Việt ở quê nhà. Điều họ muốn lên tiếng là hình ảnh một bộ máy quyền lực mà họ cho rằng gắn với đàn áp và hạn chế tiếng nói bất đồng. Nói cách khác, họ không kéo cờ xuống để phủ nhận một đất nước; họ xuống đường để phản đối cách quyền lực được sử dụng.
Điều trớ trêu nằm ở chỗ: ngoại giao có thể dựng những sân khấu trang trọng, những cái bắt tay có thể rất đẹp trước ống kính, nhưng một cuộc biểu tình chỉ cách đó vài con phố lại nhắc rằng hình ảnh quốc gia không chỉ được quyết định trong phòng họp. Với người biểu tình, vấn đề không phải Việt Nam có quan hệ tốt với Pháp hay không, mà là một chính quyền có thể mang theo hình ảnh gì khi bước ra thế giới. Bởi càng nói về “hình ảnh đất nước”, người ta càng khó tách hình ảnh ấy khỏi cách nhà nước đối xử với những tiếng nói không đồng thuận.
Và đây mới là câu hỏi đáng chú ý: nếu một nhà lãnh đạo bị phản đối ngay tại nơi người dân có quyền tự do xuống đường, vấn đề nằm ở những người cầm biểu ngữ hay ở những điều khiến họ phải cầm biểu ngữ? Một quan hệ ngoại giao có thể được duy trì bằng nghi lễ và tuyên bố hữu nghị. Nhưng uy tín chính trị thì không thể chỉ trang điểm bằng những bức ảnh ngoại giao. Nó còn được đo bằng cách một chính quyền đối xử với những người dám nói “không”.
https://www.facebook.com/share/r/1Dbz8qS5hq/
